CÂY NÊU NGÀY TẾT
Theo tục lệ xưa ở quê mình ,ngày 23 tháng Chạp âm lịch là ngày cúng tiễn đưa Ông bà Táo về chầu Trời cũng đồng thời là ngày lễ dựng cây Nêu ! Cúng đưa ông Táo vào buổi chiều tối .Còn lễ dựng Nêu diễn ra vào buổi sớm hoặc buổi trưa ! “Nêu” là 1 cây tre cao thẳng đẹp trên ngọn chừa mấy cành lá xanh tươi ,có treo 1 lá "bùa Nêu"viết bằng chữ Nho & vài tờ giấy tiền vàng bạc & vài lá trầu & vài trái cau tầm vung ( trái cau chín đỏ còn nguyên vỏ ).Cây Nêu được trồng ở 1 chỗ trang trọng nhất nơi sân trước hiên gian nhà chính .Dưới gốc cây Nêu có để 1 cái khạp hay hũ hoăc lu nhỏ có nắp đậy , đựng đầy nước mưa hoặc nước lóng trong sạch tinh khiết .gọi là ” nước Nêu . Đến ngày mồng bảy tháng giêng âm lịch ,có lễ cúng "Hạ Nêu" .Khi đó, các trẻ con cháu được cho tắm "Nước Nêu" để 'trừ tà ma quỷ", để được mạnh khoẻ thông minh ăn học làm việc thành đạt !
Hồi còn nhỏ , trong những ngày giáp Tết ,khi vầng trăng tháng Chạp đã rong chơi tận cuối chân trời mù sương gió cát nào đâu mất thực rồi , khi luá vàng hương cốm mới đã đầy sân đầy bồ, khi hoa mai vàng đã ngập ngừng hàm tiếu hứng sương, khi tiếng chim khách ,chim chích choè chià vôi, chim sâu sơn ca hoàng oanh đã rộn rã hoà ca cùng với "Thanh Bình Điệu" hát ca dao nho nhỏ ngọt ngào thân thương đầm ấm an lành đơn sơ hiền dịu thuỷ chung tuyệt vời cuả chim Cu Đất " cuc cu ...cu...cu ..cúc ..."giòn giã thúc giục liên hồi chừng như thi đua với những tiếng nhịp chày giã gạo quết bánh phồng đì dùng pháo Tết reo vui hò hẹn hội hè đình đám vang vang khắp cả mọi nhà từ làng trên đến xóm dưới thì chúng tôi cũng từng hân hạnh nhiều lần được lẻo đẻo theo sát bên ông Nội & Ba đi chọn lưạ kỷ lưởng từng cây tre để làm cây Nêu, lượm nhặt từng trái cau "tầm vung"chín đỏ au , hái từng lá trầu vàng tươi thơm tho ..v..v...phụ giúp Nội & Ba dựng cây Nêu Tết để rồi luôn quá nôn nao chờ đợi đến giờ phút thiêng liêng lúc xế chiều ngày mồng bảy tháng Giêng ,được cho tắm nước Nêu với biết bao hoài bão ước mơ thật nho nhỏ ngọt ngào ngây thơ thơ ngây tiên bồng ..không bao giờ có thể quên cho được ! Bởi vậy, dù phải lận đận nổi trôi chân trời mây góc bể khói thế nào đi chăng nữa , mỗi khi sắp Tết ,tôi đều hết sức xúc động cảm động bồi hồi ngậm ngùi buồn vui lẫn lộn rưng rưng đọc đi đọc lại biết bao nhiêu lần không bao giờ nhàm chán 2 câu ca dao tuy đơn sơ quê mùa chơn chất nhưng quả đúng là "lời lời châu ngọc hàng hàng gấm thêu" để được ấm lòng hạnh phúc bình yên nhẹ nhàng tung mây lành lướt gió thơm trở về trong lòng Mẹ hiền trong lòng quê hương nguồn cội dấu yêu ngàn đời cuả mình . Xin vô vàn đa tạ cảm tạ tác giả tiền bối thi tiên vô danh và câu ca dao tuyệt tác bất hủ hết sẩy hết ý :
Cu kêu ba tiếng cu kêu
Cho mau tới Tết dựng Nêu ăn chè
MD.01/01/11
LuânTâm
KHÓI MÂY
Nắng muộn lơ thơ lạ đất trời
Tha hương cầu thực có gì vui
Chân mòn đau tủi hồn hoang dã
Lối cũ lòng quê bỗng ngậm ngùi
Còn đâu hơi sức để đi mau
Đường vắng mênh mông bỗng lệ trào
Nửa đời cay đắng thân tù tội
Nửa để dành mơ hoa áo màu
Biển gió nghìn năm nhớ bóng người
Nón nghiêng e lệ đỏ bờ môi
Hồn vương tà áo đêm tình tứ
Sao nỡ hững hờ bước lẻ loi
Đã cuối đường chưa đã hết đường
Mà sao mờ mịt khói pha sương
Thịt da nào chết khô hờn tủi
Mộng cũng tàn phai mất cố hương
Thức trắng bao đêm mắt mỏi mòn
Đường sầu hun hút dấu môi hôn
Nghìn xưa ai bỏ quên hương áo
Để đến bây giờ vẫn còn thơm
Đã ngỡ đi rồi vẫn còn đây
Và hôm nay nữa được bao ngày
Nợ đời chưa trả tình chưa trả
Một chút hẹn hò cũng khói mây
Đi trước đi sau cũng là đi
Lòng còn hồi hộp ước mơ chi
Trăm năm cũng đã đầy cay đắng
Lệ đâu còn đủ khóc biệt ly
Tay lạnh thương tay bỗng nghẹn ngào
Hết rồi hờn giận hết chiêm bao
Giữa lòng tuyết trắng khăn tang trắng
Heo hút bóng tàn hết kiếp sau...
MD 11/19/02
LuânTâm
(Trích trong TT HƯƠNG ÁO, MinhThư xb,MD/USA.2007,tr88-89)
